Trường Phái Lập Thể Và Hành Trình Định Hình Nghệ Thuật Thế Kỷ XX

Hội họa Tây phương đầu thế kỷ 20 chứng kiến một bước ngoặt. Những quy chuẩn hình họa từ thời Phục hưng sụp đổ. Hai họa sĩ Pablo Picasso và Georges Braque dẫn đầu cuộc cách mạng này tại Paris. Họ khai sinh ra trường phái Lập thể, hay còn gọi là trường phái Cubism. Phong trào làm thay đổi tư duy thẩm mỹ toàn cầu.

Nghệ thuật Lập thể không còn mô phỏng tự nhiên. Nó tái tạo không gian trên mặt phẳng hai chiều. Đây là sự khởi đầu cho Chủ nghĩa Hiện đại và Phong trào Tiên phong (Avant-Garde) trong Lịch sử Nghệ thuật Hiện đại. Các tác phẩm thời kỳ này nằm trong những bộ sưu tập danh giá nhất tại Museum of Modern Art (MoMA) và Bảo tàng Picasso Paris. 

Tham khảo bộ tranh decor đẹp tại đây

Trường phái Lập thể là gì? 

Trường phái Lập thể là một trào lưu Nghệ thuật Thị giác xuất hiện từ năm 1907 đến năm 1908 tại Pháp. Người sáng lập xé nhỏ đối tượng thực tại thành các mảng hình học. Họ tái lắp ghép chúng lên khung canvas. Tên gọi Cubism hình thành từ một sự kiện năm 1908. Nhà phê bình Louis Vauxcelles quan sát các bức tranh của Georges Braque. Ông gọi chúng là những "khối lập phương". Thuật ngữ Trường phái Khối lập phương hay Trường phái Hình khối ra đời từ đó.

Nghệ sĩ Trường phái Paris (École de Paris) từ bỏ tư duy tả thực. Họ không coi bức tranh là cửa sổ nhìn ra thiên nhiên. Bức tranh trở thành một thực thể độc lập. Nghệ thuật Tái cấu trúc Không gian loại bỏ khoảng cách giữa vật thể và nền. Tư tưởng này thuộc Triết lý Thẩm mỹ Hiện đại. Nó đóng góp lớn vào Lịch sử Hội họa Tây phương và Di sản Văn hóa Châu Âu. Lịch sử trường phái Lập thể chứng minh sức ảnh hưởng của trào lưu trong Trào lưu Văn hóa Đầu thế kỷ 20.

Đặc điểm nổi bật của trường phái Lập thể  

Phong cách Cubist thay đổi toàn bộ cấu trúc hình họa. Trường phái Picasso - Braque tạo ra ngôn ngữ tạo hình hoàn toàn mới. Họ giải phóng người xem khỏi góc nhìn cố định. 

Phá vỡ quy tắc phối cảnh truyền thống   

Hội họa Phục hưng dùng quy tắc viễn cảnh tuyến tính. Phương pháp đó tạo ra ảo giác về chiều sâu. Hội họa Phân tích Cấu trúc triệt tiêu hiệu ứng này. Họa sĩ xóa bỏ kỹ thuật vờn sáng tối. Họ đưa mọi vật thể về bề mặt hai chiều của canvas. Không gian không còn độ sâu giả tạo. Bức tranh phản ánh bản chất phẳng của chất liệu sơn dầu. 

Hình khối và góc nhìn đa chiều 

Các họa sĩ áp dụng viễn cảnh đa điểm. Họ quan sát đối tượng từ nhiều góc độ: chính diện, góc nghiêng, từ trên xuống và từ dưới lên. Sau đó, họ ghép các góc nhìn này vào một bố cục duy nhất. Phương pháp này đưa yếu tố thời gian vào tranh. Người xem nhận thức vật thể qua quá trình di chuyển. Paul Cézanne là người đặt nền móng cho tư duy này. Ông từng quy mọi hình thể tự nhiên về hình cầu, hình trụ và hình nón. Pablo Picasso cùng các đồng nghiệp phát triển lý thuyết đó lên đỉnh cao. 

Màu sắc, bố cục và ngôn ngữ tạo hình  

Xu hướng Khối - Mặt phẳng sử dụng bảng màu trung tính ở giai đoạn đầu. Họa sĩ dùng sắc độ nâu, xám, đất và đen. Việc hạn chế màu sắc giúp người xem tập trung vào cấu trúc mảng khối. Bố cục tranh gồm các mảnh đa diện đan xen. Năm 1912, Collage (Nghệ thuật cắt dán) xuất hiện. Họa sĩ đưa giấy báo, tem nhãn, dây thừng và cát vào bề mặt tác phẩm. Kỹ thuật này mở ra kỷ nguyên chất liệu hỗn hợp cho Mỹ thuật Thế kỷ 20.

Xem thêm bộ tranh đẹp có sẵn tại đây

Hành trình định hình nghệ thuật thế kỷ XX 

Lịch sử trường phái Lập thể trải qua nhiều biến động. Sự phát triển này gắn liền với các sự kiện triển lãm và các nhóm nghệ sĩ tại Paris. 

Vai trò của Pablo Picasso và Georges Braque   

Pablo Picasso mang bản năng bùng nổ và tư duy hình thể góc cạnh. Georges Braque mang tính lý trí và sự tinh tế về bố cục. Hai ông làm việc chung tại khu xưởng vẽ Bateau-Lavoir thuộc quận Montmartre, Paris. Họ hợp tác chặt chẽ từ năm 1908 đến năm 1914. Nhiều bức tranh Picasso và Braque thời kỳ này không ký tên. Họ muốn xóa bỏ cái tôi cá nhân để phục vụ mục tiêu chung. Các nhà buôn nghệ thuật như Daniel-Henry Kahnweiler và Ambroise Vollard đã hỗ trợ tài chính cho họ. Nhà thơ Guillaume Apollinaire viết sách lý luận bảo vệ trào lưu này. 

Hai giai đoạn phát triển của Cubism  

Lịch sử trường phái Lập thể chia làm hai giai đoạn chính.

• Giai đoạn Lập thể Phân tích (1909 – 1912): Họa sĩ phân rã đối tượng thành nhiều mảnh nhỏ. Bảng màu thu hẹp trong sắc độ đơn sắc. Tác phẩm trở nên phức tạp. Hình ảnh đối tượng gần như biến mất trong các mảng khối. Albert Gleizes và Jean Metzinger đã xuất bản cuốn sách "Du Cubisme" năm 1912 để giải thích phương pháp này. Họ thường trưng bày tác phẩm tại Salon des Indépendants.

• Giai đoạn Lập thể Tổng hợp (1912 – 1914): Họa sĩ tái tạo đối tượng bằng các mảng hình phẳng lớn hơn. Màu sắc tươi sáng quay trở lại. Kỹ thuật dán ghép Collage (Nghệ thuật cắt dán) phát triển mạnh. Juan Gris trở thành nhân tố chính của giai đoạn này. Ông đưa tính toán toán học và sự cân bằng màu sắc vào bố cục. Fernand Léger và Robert Delaunay mở rộng phong cách này sang các hướng đi riêng. Tạp chí nghệ thuật thời đó, bao gồm những ấn phẩm như Tạp chí "L'Enfant Chétif", đã ghi nhận bước chuyển dịch này.

Ảnh hưởng đến các trường phái nghệ thuật hiện đại   

Cubism lan rộng khắp Châu Âu. Tác động của phong trào vượt ra khỏi hội họa. Sự phân rã hình khối trở thành tiền đề cho Chủ nghĩa Vị tương tại Ý, Chủ nghĩa Cấu trúc tại Nga và Phong trào De Stijl tại Hà Lan. Kiến trúc, điêu khắc và thiết kế đồ họa thế kỷ 20 đều chịu ảnh hưởng từ ngôn ngữ Lập thể. 

Những tác phẩm tiêu biểu của trường phái Lập thể 

Bức tranh "Thiếu nữ ở Avignon" (Les Demoiselles d'Avignon, 1907): Tác phẩm do Pablo Picasso sáng tác. Bức tranh đánh dấu sự ra đời của trường phái Lập thể. Picasso chịu ảnh hưởng từ điêu khắc gốm Tây Ban Nha và mặt naga gỗ Châu Phi. Ông vẽ năm người phụ nữ với các đường nét góc cạnh, phá vỡ tỷ lệ cơ thể truyền thống.

Guernica (1937): Bức tranh Picasso nổi tiếng về đề tài chiến tranh. Tác phẩm mô tả trận ném bom tàn phá thị trấn Guernica. Picasso sử dụng ngôn ngữ Lập thể với sắc độ đen, trắng, xám. Các hình thể biến dạng thể hiện sự đau thương và tàn khốc. Bức tranh trở thành biểu tượng hòa bình thế giới.

Houses at L'Estaque (1908): Tác phẩm của Georges Braque. Bức tranh đơn giản hóa các ngôi nhà thành khối lập phương và hình trụ. Tác phẩm này khiến giới phê bình đưa ra thuật ngữ "Cubism".

Portrait of Ambroise Vollard (1910): Kiệt tác thuộc giai đoạn Lập thể Phân tích của Picasso. Tác phẩm phân rã chân dung nhà buôn tranh Vollard thành các mảng màng thủy tinh đan xen.

Three Musicians (1921): Tác phẩm đại diện cho giai đoạn Lập thể Tổng hợp. Picasso dùng các mảng màu phẳng lớn để tạo dựng hình ảnh ba nhạc công.

Lời kết

Trường phái Lập thể thay đổi tiến trình lịch sử mỹ thuật. Pablo Picasso, Georges Braque cùng các đồng nghiệp đã phá vỡ góc nhìn đơn điểm. Họ chứng minh rằng nghệ thuật có thể tái cấu trúc thực tại theo tư duy con người. Tranh Picasso và các tác phẩm Cubism khẳng định giá trị bền vững qua thời gian. Quan sát các tác phẩm này giúp người yêu nghệ thuật hiểu rõ sự phát triển của tư duy sáng tạo hiện đại. 

Để biết thêm thông tin chi tiết về sản phẩm và dịch vụ, quý khách có thể liên hệ với chúng tôi qua các kênh sau:

Website: https://www.vietartspace.com

Fanpage: https://www.facebook.com/vietartspaceofficial

Shoppe: https://s.shopee.vn/1LR5dfQYmw 

Email: lienhe@vietartspace.com

Hotline: 0287.105.6689

Địa chỉ: Tầng 4 Tòa SBI, Công Viên Phần mềm Quang Trung, Q.12, TP. HCM